• Wonda Women

Intersectional Talks: Wonda Women's pre-iftar met Khadija Hyati

Zoals elk jaar hadden we tijdens de heilige maand Ramadan een Wonda Women Iftar gepland staan. Door de coronacrisis moesten we onze plannen omgooien en hebben we besloten onze evenementen online te organiseren. Gelukkig was dit voor onze eregast geen probleem en dus konden we op woensdag 13 mei online in gesprek met onze eregast Khadija Hyati, President van het Schoonmakersparlement bij vakbond FNV.



Khadija werkt sinds 2003 in de schoonmaakbranche en vanaf 2009 is zij actief geworden binnen de vakbond FNV. Na de grote schoonmaakstaking op Schiphol in 2010, waar zij actie voerden voor een betere cao, hebben de schoonmakers zich verenigd in de Schoonmakersregering. Deze regering bestaat uit een Schoonmakersparlement met vertegenwoordigers uit het hele land en een President: Khadija is inmiddels al vier keer herkozen! Via de vertegenwoordigers komen de problemen waar schoonmakers in de verschillende delen van het land mee kampen aan het licht. Tijdens Parlementsvergaderingen worden deze problemen besproken, wordt er gezamenlijk gezocht naar oplossingen en worden actieplannen opgesteld om de lonen en arbeidsomstandigheden te verbeteren.


We spraken met Khadija over de strijd die zij de afgelopen jaren heeft gevoerd voor en met de schoonmakers, haar persoonlijke ervaringen op de werkvloer en haar strijd voor vrouwenrechten. Daaruit willen we graag het volgende met jullie delen:


  • Belangrijk in de strijd van de schoonmakers is niet alleen de strijd voor betere lonen en een betere cao, maar ook het creëren van meer zichtbaarheid en erkenning voor het belangrijke werk dat schoonmakers doen. Tot aan de grote schoonmaakstaking van 2010 waren de schoonmakers heel erg onzichtbaar en ook na jarenlang actievoeren wordt het belangrijke werk dat schoonmakers doen nog weinig erkend en zwaar ondergewaardeerd. Zonder schoonmakers kan bijvoorbeeld een chirurg zijn werk niet doen in de operatiekamer. Het is dan ook erg kwalijk dat Rutte tijdens de eerste persconferentie sinds de uitbraak van Covid-19 met geen woord repte over de schoonmakers toen hij het had over de mensen met “vitale beroepen”. In zijn latere toespraken werden schoonmakers gelukkig wel genoemd.

  • Of schoonmakers door de huidige crisis blijvend op meer waardering kunnen rekenen, weet Khadija niet. Haar ervaring is dat dingen vaak snel verwateren. Daarom zegt Khadija altijd: “Geen woorden maar daden”. Zij zou graag zien dat mensen ook na de crisis hun werk behouden, dat de werkdruk minder wordt en dat ze in goede omstandigheden kunnen werken.

  • Khadija’s tip aan iedereen die te maken heeft met een werkgever die verkeerde informatie geeft of mensen intimideert om toch te gaan werken bij ziekte: Een werkgever mag je nooit vertellen dat je je niet ziek mag melden of je verplichten om verlofuren op te nemen bij een ziekmelding, maar alleen sta je niet zo sterk. Organiseer jezelf daarom in groepen! En trek ook aan de bel bij de FNV. Je kunt altijd met iemand van de FNV praten, ook als je geen lid bent. Al wordt een lidmaatschap wel aangeraden, omdat je dan op meer steun kunt rekenen.

  • Khadija heeft door haar vakbondswerk geleerd dat organiseren heel erg helpt. Je moet als groep een vuist maken, want alleen dan kan je ergens tegenaan slaan. Dit dringt nog niet bij iedereen door – zo is het bijvoorbeeld moeilijk om deze boodschap door te laten dringen bij jongeren – daarom is het belangrijk om te blijven praten met de desbetreffende groep en de groepen te blijven organiseren. In je eentje bereik je namelijk niets.

  • Binnen de schoonmaakbranche proberen Khadija en de leden van het Schoonmakersparlement zoveel mogelijk collega’s te bereiken, zodat zij niet alleen staan en hun problemen collectief kunnen worden aangekaart. Toch is het lang niet altijd makkelijk om mensen te bereiken. Zo zijn domestic workers bijvoorbeeld een aparte groep binnen de schoonmaakbranche. Dit zijn veelal vrouwen zonder papieren. Zij zitten nu thuis zonder inkomen. Als mensen werkzaam zijn binnen een schoonmaakbedrijf of thuiszorgorganisatie zijn ze nog wel te bereiken, maar veel domestic workers die particulier werken, werken “zwart” en zijn daarom heel moeilijk te bereiken. Dit blijft een lastig probleem.

  • Khadija krijgt regelmatig te maken met vooroordelen, bijvoorbeeld omdat zij vrouw is en een hoofddoek draagt. Zo kreeg ze toen ze President werd van het Schoonmakersparlement veel verbaasde reacties van mensen die zich afvroegen of ze wel President kon worden omdat ze een hoofddoek draagt. Deze reacties kwamen voort uit het stigma dat verbonden is aan het dragen van een hoofddoek: dat je dan onderdanig zou zijn en je niet zou durven uitspreken tegen onrecht. Khadija vertelt ons ook over hoe zij vaak als minderwaardig wordt behandeld alleen vanwege het feit dat zij een vrouw en schoonmaker is en een hoofddoek draagt.


Er moet dus structureel iets veranderen wat betreft lonen en arbeidsomstandigheden binnen de schoonmaakbranche, maar ook daarbuiten: niemand verdient het om elke maand te moeten worstelen om rond te komen. Bovendien moet er ook structureel iets veranderen aan de manier waarop in de samenleving wordt aangekeken tegen bijvoorbeeld schoonmakers: zij werken ontzettend hard en zijn overal onmisbaar, maar worden veel te vaak neerbuigend en onmenselijk behandeld.


Khadija is heel erg trots op het feit dat ze haar stem heeft laten horen, bijvoorbeeld door actief te worden binnen de vakbond en de Schoonmakersregering. Daarnaast is ze ook actief bij Platform Wereldvrouwen, waar ze met vrouwen van over de hele wereld spreekt over vrouwenrechten. Platform Wereldvrouwen is een samenwerkingsverband dat vrouwen van over de hele wereld verenigt, dat internationaal opkomt voor de belangen van vrouwen en zich inzet om lokale vrouwenbewegingen blijvend te versterken.


We hopen dat Khadija Hyati haar stem nog lang en luid zal laten horen en zijn ontzettend blij dat ze bij ons te gast wilde zijn en haar strijdbaarheid en kracht met ons heeft willen delen. Na het gesprek gingen we geïnspireerd en strijdlustig offline, want Khadija bevestigde voor ons wederom het belang van onszelf verenigen. Samen staan we zoveel sterker! Voor zowel de activisten in het Schoonmakersparlement als voor ons geldt daarom: Wij gaan door!


Wil je meer weten over de strijd van Khadija en de andere leden van het Schoonmakersparlement? Kijk dan gratis online de 2Doc documentaire

Het Schoonmakersparlement via NPO Start: https://www.npostart.nl/BV_101386773 .

17 keer bekeken
  • LinkedIn - White Circle
  • Tumblr - White Circle
  • Facebook - White Circle
  • Instagram

© 2023 by Wonda Women